نيايشگاه چك چك يا پير سبز :
نيايشگاه چك چك يا پير سبز :
زيارتگاه پير سبز يا چك چكو در 48 كيلومتري شمال خاوري يزد ‹1› و 45 كيلومتري شرق اردكان ‹2› ، در كوههاي ميان اردكان و انجيره ( در راه طبس ) واقع شده است. ‹3› كه ارتفاع آن از سطح دريا 2745 متر مي باشد. وجه تسميه آن به اين دليل است ، چون كه آب بصورت چك چك از كوههاي سنگي سخت و بريده فرو مي ريزد به «چك چك »و«چكچكو » معروف است ‹4› در جامع مفيدي در مورد آن چنين ذكر كرده است :
« ربيع الاخر سنه خمس و ثمانين و الف ( 1085 ) ……… در اراضي يزد نزديك به قريه خرانق كوهيست كه عقاب سپهر به قدرت طيران به حوالي قله آن نتواند پريد . ونسر طاير با وجود بلند پروازي به پيرامون آن نتواند رسيد.
آن نه كوهي بود كورا بر زمين بودي نشان آسما ني بود گويي بر فراز آسمان
ودر كمر آن كوه با شكوه، صفه اي در نهايت وسعت و ارتفاع به قدرت كامل يزداني ساخته شده ودر سقف آن مانند چشم سخت دلان قطره آب به صد مضايقه ظاهر گشته بپايان كوه مي چكد. و مجاوران خطه دلگشاي يزد آن كوه را چكچكو مي نامند و مجوس آن موضع را تعظيم بسيار نموده ، در سالي يك نوبت به موعد مقرر …. بدانجا رفته قرباني مي كنند و…… »
زرتشتيان به آنجا اعتقاد مي ورزند و مقدس مي شمارند و بناهاي متعدد مرفه كه اصطلاحا به خيله معروف هستند . براي ايامي كه به زيارت مي روند ، ساخته اند. اين محل به علت آنكه در ميان و بلندي كوه قرار گرفته است از دور شكوه و زيبائي دارد. راه رسيدن به آنجا ده تاست راه اصلي از نزديك اردكان جدا مي شود، و راهي هم از طريق هامانه مي باشد. كه هامانه ديهي است بركنار افتاده از جادة يزد به طبس كه راهش پس از گذشتن از رباط انجيره جدا مي شود. ومنطقه دست نخورده و بسيار ديدني است. زرتشتيان اين محل را مقدس دانسته و آن را «پيرسوز » Pire_Sowz مي خوانند و روز سوم تا دهم تيرماه براي زيارت و نذورات بدينجا مي آيند و مخصوصا گوسفند ذبح مي كنند.
زرتشتيان بر اين باورند كه «حيات بانو » دختر يزد گرد سوم دراين محل غيب شده است. در زيارتگاه، زيارت نامه هايي به نظم وجود دارد، كه هر يك از رويدادي شگفت انگيز حكايت مي كند . كه نمونه اي را از فرهنگ بهدينان نقل مي كنيم :
« زيارتگاهي است در هشت فرسنگي شمال شرقي يزد كه مسلمين «پيري چك چكو » خوانند. معروف است كه درينجا مزار حيات بانو ست واز انظار مخفي بوده است . شباني در حوالي اين محل مشغول چراندن گوسفندان خود بوده، ناگهان گوسفندان رم مي كنند و فراري مي شوند ، شبان دست به درگاه خداوند بلند كرد واز راه چاره ازو طلبيد . در حين جستجو تشنه و خسته به كوهي رسيد كه آب از آن چكه چكه فرو مي ريخت ، آبي نوشيد و استراحتي كرد ، در عالم خواب مزار «پير سبز » به او خواب نما شد، از خواب برخاست ، گوسفندان را جمع كرد وبه شهر برد ، بعدا مزار فعلي را ساختند تا حاجتمندان بدانجا بروند و مقصود خود بيابند»
در اين محل هم مانند پير هريشت ، ساختمانها و آب انبارهايي ساخته اند كه قديمي ترين آنها در عهد ناصرالدينشاه بنا شده است . وبه سبب اين امر كه آثار و ابنيه زرتشتي يزد در اين زمان ساخته شده است، سياست رفق و مدارايي است كه ناصرالدين شاه نسبت به آنان پيش گرفت و با آمدن مانكجي ليمجي هاتريا از هند و حشرو نشر با زعماي دولت و اصحاب ديوان اجازه بنا كردن اين نوع ساختمانها و اجراي مراسم مذهبي بطور آزادانه داده شد.
